Ik had dit nieuwsfeit al opgenomen in een eindejaarslijstje: de Wilkins Ice Shelf, een enorme ijsplaat zo groot als Vlaanderen, staat op het punt het te begeven.

Satellietbeelden tonen al een hele tijd grote scheuren in de plaat en laten zien hoe die enkel nog wordt bijeengehouden door een almaar krimpende strook zee-ijs. Dat strookje ijs is nu geen 2 kilometer meer breed. Volgens de British Antarctic Survey (BAS) dreigt deze strook binnen enkele maanden volledig verdwijnen. Dat betekent meteen het einde van de Wilkins Ice Shelf.

Ten tijde van de eerste satellietfoto's van de ijsplaat bedroeg deze strook nog 40 kilometer. In 1950 was de strook nog 100 km breed.

De jongste jaren verdwenen al enkele andere enorme ijsplaten aan de Zuidpool, zoals de Prince Gustav Channel, Larsen Inlet, Larsen A, Wordie, Muller en de Jones Shelf. Het strafst was de Larsen B Shelf. Die verdween in 2002 volledig in zee, en dit in amper 30 dagen. Uit sedimentonderzoek is gebleken dat de ijsplaten meer dan 10.000 jaar oud waren.

Ijsplateaus die in zee drijven, doen de zeespiegel niet stijgen wanneer ze smelten. Ze hebben immers hun volume in de oceaan al ingenomen. Maar ijsplaten vormen wel een obstructie voor de gletsjers op het continent. Het verdwijnen van ijsplateaus kan dus in theorie leiden tot het versneld in zee stromen van deze gletsjers. En dat doet de zeespiegel wel stijgen. In 2002 is aangetoond dat deze hypothese klopt: gletsjers die zich landinwaarts bevinden van de voormalige ijsplateaus van het Antarctisch Schiereiland stromen nu tot acht maal zo snel in zee.

De rapporten van het IPCC houden tot nog toe geen rekening met een mogelijk versneld bewegen van gletsjers op Antarctica. Klimaatsceptici stelden ook dat het in het gebied net kouder werd, en grepen dit aan als bewijs dat global warming een mythe zou zijn. Quod non.

Wetenschapper wijten het afscheuren van de Wilkins ijsplaat nu weldegelijk aan de steeds sneller optredende klimaatverandering. In het gebied is de gemiddelde temperatuur sinds 1950 al met meer dan drie graden gestegen.

Mocht de gehele West-Antarctische ijskap in zee verdwijnen, dan stijgen wereldwijd de oceanen met 5-6 meter. Dit is voldoende om bijna geheel Nederland onder water te zetten.

bron: Els Keytsman - www.keytsman.be

REACTIES